Mogen organisaties mij screenen?

Kort gezegd: ja, organisaties mogen background checks uitvoeren, maar alleen met jouw toestemming en alleen wanneer de check relevant is voor de functie. Voor sommige sectoren (zorg, financial services, overheid) is screening wettelijk verplicht.

Wanneer screening is toegestaan

Onder de AVG en de Nederlandse arbeidswetgeving mag een organisatie een background check uitvoeren wanneer:

• Je vooraf geïnformeerde toestemming hebt gegeven
• De check relevant is voor de functie (bijvoorbeeld een credit check voor een financiële rol, niet voor een magazijnrol)
• De verzamelde gegevens proportioneel zijn ten opzichte van wat de rol vereist

Je weet altijd vooraf welke checks worden uitgevoerd, welke gegevens worden verzameld en wat de organisatie te zien krijgt. Je geeft per check toestemming.

Wanneer screening verplicht is

In bepaalde sectoren vereist de wet screening voor specifieke rollen:

• Zorg, veel rollen hebben een VOG nodig
• Kinderopvang en onderwijs, VOG vereist voor wie met kinderen werkt
• Financial services, PEPs en strafblad-screening doorgaans vereist door DNB/AFM
• Overheid, VOG vaak vereist, soms een striktere veiligheidsscreening
• Luchtvaart, background screening vereist voor airside-toegang

In deze gevallen heeft de organisatie een wettelijke verplichting om te checken, al hebben ze nog steeds jouw toestemming nodig.

Wat organisaties niet mogen

Sommige grenzen zijn absoluut:

• Ze mogen je niet zonder toestemming screenen. Heimelijk checks uitvoeren is illegaal.
• Ze mogen geen dingen checken die niet relevant zijn voor de rol. Een credit check op een grafisch ontwerper is niet proportioneel.
• Ze mogen niet discrimineren op ras, religie, geslacht, leeftijd, seksuele geaardheid of politieke overtuiging. De AVG verbiedt dit en het screeningsproces is ontworpen om dit te voorkomen.
• Ze mogen je resultaten niet delen met anderen buiten de aannamebeslissing.

Voel je je oneerlijk gescreend, of gescreend op informatie die niet relevant is, dan heb je klachtroutes: bij de organisatie, bij ons, of bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Je mag weigeren

Je mag weigeren toestemming te geven voor een screening. De organisatie kan dan besluiten je sollicitatie niet voort te zetten, maar de keuze ligt bij jou. Je wordt nooit tegen je wil gescreend.